Wie denkt dat wederopbouw pas begint als de laatste wapens zwijgen, vergist zich. Wederopbouw gebeurt nu al. Stil, dagelijks, tussen de schappen van lokale bedrijven, aan werkbanken, in klaslokalen en tijdens koffiepauzes. Ook hier, in onze gemeenschap waar relatief veel Oekraïners opgevangen zijn. De Oekraïense mensen die in Winterswijk hun veilige plek hebben gevonden, doen veel meer dan wachten op betere tijden. Ze nemen deel, ze werken, leren, luisteren, struikelen soms over de Nederlandse taal en staan weer op. Veerkracht krijgt zo een heel concreet gezicht.
Bij lokale bedrijven zien we het elke dag: vakmanschap dat zich mengt met nieuwe kennis, arbeidsethos dat indruk maakt, dankbaarheid die niet geregeld uitgesproken wordt, verbaal en vaker non-verbaal zichtbaar is in inzet en betrokkenheid. Wat begint als een veilige haven, groeit uit tot een wederzijdse investering in mensen en in toekomst. Ook op het Gerrit Komrij College ervaren we dat. In onze school lopen leerlingen en medewerkers rond die hun land moesten verlaten, maar hun nieuwsgierigheid, ambitie en leergierigheid hebben meegenomen. Ze leren niet alleen hoe het Nederlandse onderwijssysteem werkt, maar doen vaardigheden op die van onschatbare waarde zijn voor de toekomst van Oekraïne: kennis van techniek, zorg, taal, organisatie en samenwerking. Zachte en harde vaardigheden, een bagage die ze nooit meer kwijtraken.
Wat daarbij raakt, is de diepe dankbaarheid voor de Winterswijks gemeenschap die ruimte biedt. Dankbaarheid voor de warmte en het behagen van een plek waar je even mag landen, waar een groet normaal is, een helpende hand vanzelfsprekend en een school meer is dan een gebouw. Die dankbaarheid laat zich eigenlijk niet in woorden vatten, maar je voelt haar in kleine gebaren: een extra inzet, een glimlach, een oprechte “dank u wel”.
De lokale samenleving wint hier ook bij door nieuwe perspectieven, door verhalen die relativeren en door de herinnering dat stabiliteit geen vanzelfsprekendheid is, maar iets om samen voor te zorgen. Deelname is geen gunst, het is een kracht en veerkracht werkt aanstekelijk.
Als straks de dag komt dat Oekraïne verder kan bouwen aan vrede, keren velen misschien terug. Niet met lege handen, maar met ervaring, kennis en het vertrouwen dat samenwerking loont. En wij? Wij mogen zeggen dat we daar een klein, maar wezenlijk onderdeel van zijn geweest. Wederopbouw begint vandaag. Gewoon, hier om de hoek.
Gastschrijver Voor Winterswijk: Vitalina Stroes
